تقدیر و تشکر

جعبه گفتگو

سایر مطالب

جستجو

بررسي فني اقتصادي طرح كشت گياهان داروئي و درختان مناطق كم آب در نيستانك
 
                             هوالشافی 
  
           palms.pngpalms.pngیامن اسمه دوائ وذکره شفا    
   
انستیتو مطالعات و تحقیقات علوم تن درستی 
نشر و گسترش دست آوردهای پزشکی سنتی ایران و جهان 

 بررسي فني اقتصادي طرح كشت گياهان داروئي و درختان مناطق كم آب در نيستانك
مقدمه :    گياهان داروئي از اهميت ويژه اي برخوردار ميباشند تا آنجا كه بعنوان يكي از مهمترين پديده هاي تحول. محيط و قطع وابستگي و نيل به خود كفائي تلقي ميگردند اثرات درماني گياهان داروئي كه از هزاران سال قبل شناخته شده و كار برد آن از نسلي به نسل ديگر منتقل و توسط دانشمندان بزرگي در قرون اخير چون جابربن حيان و رازي و همچنين بو علي سينا كتب ارزشمندي مدون گرديده است و كتاب قانون وي 400 سال در مراكز پزشكي اروپا تدريس ميشده است . با اشاعه كاربرد داروهاي شيميائي و سوداگري غارتگران بين المللي بازار مصرف گياهان داروئي تقليل يافت و در بعضي كشورها مانند ايران مورد هجوم جهت نابودي قرار گرفت . اما از آنجا كه طب شيميائي هنوز در خيلي از موارد نتوانسته نياز بشر امروزي را مرتفع كند و در مواردي چند كه طب بو علي سينائي و يوناني و گياهان داروئي پاسخگو بوده است طب شيميائي هيچ راه حلي هنوز ندارد . لذا بسياري از موسسات و بعضي از سازمانهاي جهاني مانند سازمان بهداشت جهاني W.H.O در شماره  ژوئيه 1978 و در كتاب فارماكولوژي  1983  گزارش داده است كه 8 % مردم جهان از گياهان داروئي استفاده ميكنند و دلائلي را نيز پيرامون وازدگيهاي مردم از طب شيميائي و گرايش به طب قديم ارائه نموده است كه بعضاً بشرح زير است : 
 
1 – غالبا موسسات بهداشتي به مردم هشدار ميدهند كه مصرف بي رويه داروهاي شيميائي خطرناك است و مصرف آنها بدون مجوز پزشك جايز نيست
 
2 – پس از صرف زياد هزينه در موسسات طب شيميائي ، هنگاميكه بيماري تشخيص داده  شد تازه داروهاي شيميائي قادر به علاج بعضي از بيماريهاي كبدي ، كليوي ، قلب و عروق ، اعصاب و بعضي ديگر نيست . 
3 – داروهاي شيميائي اگر اثرات مفيد و غير قابل انكار دارند ، داراي عوارض بعدي بوده كه بعضاً خطرناك و غير قابل جبران ميباشد . 
4 – بعضي داروهاي شيميائي كه امروزه تجويز ميگردند ، چندي بعد مضر و خطرناك اعلام ميگردد . 
 
5 – با مصرف داروهاي شيميائي  ، دايره تعداد بيماريها نه تنها تنگ تر نشده بلكه وسيع تر گرديده است . 
6 – داروهاي گياهي كه در طب يوناني و بو علي سينائي بكار ميرود اولا: مانند داروهاي شيميائي ضرر ذاتي ( بعلت سنتيتك بودن )‌ ندارد ، ثانياً : هر كس با هر معلومات و مقدورات و بدون دلهره ميتواند اثر آنرا تجويز كند و چنانچه نتيجه رضايتبخش بود ، حاصل آن سرمايه ايست كه براي افراد ديگر خانواده و اجتماع قابل استفاده است . ثالثا : در اغلب نقاط جهان اكثريت اين گياهان يافت ميشود و لذا سوداگران تقريباً نمي توانند از آن بعنوان حربه اي در راستاي اهداف پليد خود استفاده كنند . 
توسعه فرهنگ و دانش طب بو علي سينائي و يوناني و استفاده از گياهان داروئي باعث تحولات شگرف خواهد شد و هم اثرات مفيد طبي و جسمي و هم نتايج عالي اقتصادي همراه خواهد داشت .
ذكر اين نكته ضروري است كه متجاوز از 35 % توليدات داروئي آمريكا از نوع گياهي است و در فرانسه 2200 پزشك دانشگاه رفته در رشته طب بو علي و يوناني با دارو و مراكز پزشكي ذيربط به خدمت مشغولند و در شبه قاره هند اين رقم از يكصد هزار تجاوز ميكند .
                   
 اهداف :
 
بطور كلي اهداف اساسي طرح كشت و استفاده از گياهان داروئي بشرح ذير است :  
1 – ايجاد مزارع وسيع بر اساس ضوابط علمي 
2 – تهيه روشهاي صحيح علمي نگاهداري ، بسته بندي و توزيع . 
3 – صادرات و ايجاد در آمد ارزي .  
  
4 – تامين قسمتي از مواد اوليه كارخانجات داروسازي كشور و تقليل وابستگي . 
5 – آموزش كاربرد و اشاعه فرهنگ گياهان داروئي .  
6 – تهيه  بذر استاندارد .  
7 – ايجاد مزارع تحقيقاتي و نمونه جهت بررسيهاي اقتصادي و كيفي كشت انواع مختلف گياهان داروئي و تعيين بهترين حالت اقتصادي جهت توليد گياه با بهترين حالت براي مصارف داروئي .
8 – تعيين و نثبيت مقدار ماده مؤثّره گياه . 
مشكلات گياهان داروئي خود رو : 
1 – گياهان وحشي بيشتر بصورت پراكنده و مخلوط با گياهان ديگر در طبيعت موجودند .  
2 – شرائط رويش آنها متغيّر و تحت نظارت نيست . 
3 – جنس و گونة آنها اغلب براي جمع كنندگان ناشناخته  بوده و بعضا نيز فاقد خواص داروئي هستند .      
4 – دسترسي به گياهان خود رو اغلب مشكل و نحوه جمع آوري و انتقال آنها معمولا غير بهداشتي است . 
5 – جمع آوري آن اغلب توسط افراد غير متخصّص صورت ميگيرد كه امكان اشتباه وجود دارد .
.
6 – زمان بهره برداري از آنها اغلب ديرتر يا زودتر از وقت مناسب صورت ميگيرد لذا ماده مؤثره آن يا از بين رفته و يا ناچيز است . 
7 – بدلايل مذكور قبل گياهان داروئي خود رو داراي ارزش داروئي ناچيز بوده و در تجارت خارجي مشكلات فروش و قيمت و ..... را دارد . 
 
دلايل و مزاياي كشت گياهان داروئي :   
1 – امكان توليد مقادير معتنابهي گياهان داروئي  در واحد سطح
2 – افزايش كيفيت و كميت  مواد متشكله اين گياهان از طريق اصلاح شرائط اقليمي ( خاك ، آب و هوا ، دفع آفات ، تغذيه كود مناسب و .... ) 
3 – ايجاد امكان نظارت علمي بر كليه مراحل كاشت ، داشت ، برداشت و تعيين   و تنظيم نوع و ميزان ماده موثره و خصوصيات ماكروسكوپي ، مرفولوژي ، ميكروشيميائي و ايجاد شرائط استاندارد بين المللي .  
4 – استفاده بهينه از اراضي غير  قابل استفاده اعم از مراتع ، اراضي  كويري و باطلاقي با استفاده از شناسائي شرائط اكولوژيكي و ژئوبوتاتيك منطقه و تعيين گونه هاي گياهي قابل كشت در زمين مورد نظر . 
5 – در اختيار بودن نوع گياه مورد كشت . 
6 – پرورش گياهان داروئي غير بومي . 
7 – پرورش گياهان داروئي مورد نياز صنايع داروسازي جهت تامين مواد اوليه آنها با توجه باينكه حداقل 95 % مواد اوليه صنايع داروسازي از همين طريق قابل تامين است . ( رجوع شود به مقاله اين مؤسب ارائه شده در سمينار )   
8 – ايجاد اشتغال جديد براي داوطلبان و علاقه مندان باين رشته . 
                                       
بازار مصرف : 
در سالهاي اخير اغلب ملتها بخاطر عوارض جنبي يا مستقيم داروهاي شيميائي توجه خاص به استفاده از گياهان داروئي براي درمان پيدا نموده اند . اين استقبال سبب رونق و توسعه بيش از پيش گياهان داروئي شده است تا آنجا كه بيش از 35 %  توليدات داروئي آمريكا و اروپا و بيش از 50 % توليدات داروئي آسيا از گياهان داروئي است و در ايران نيز اخيراً اقدامات مفيد و مؤثّري صورت گرفته كه سبب رونق اقتصادي بيشتري براي اين گياهان در ايران خواهد شد ، و بدليل خاص طبي مذكور در عناوين قبلي ، كشت اين گياهان از اهميت ويژه اي برخوردار ميباشد كه هر روز بر ارزش آنها اضافه خواهد گشت .  
   
مشخصّات زيره : 
 
زيره گياهي است با انواع مختلف يك تا چند ساله و با دو نوع مشهور سياه و سبز از خانواده چتريان: 
  
زيرة سياه ابتداءً بنام زيره كرمان معروف بوده است .در حال حاضر زيرة سياه و سبز در نقاط مختلف ايران و اغلب كشورهاي آسيائي و اروپائي يافت ميشود .  اسم خارجي آن كاروم كاروي  يا كاروم بولوستونوم  يا كومي نوم سي مي نوم ميباشد . زيره كه در واقع همان ميوه يا دانه زيره ميباشد داراي 5 تا  7 %  اسانس فوار از نوع هيدروكربورهاي معطر و دارايي ترين يك حلقه اي است . و همچنين داراي 20 % روغن ثابت ( پروتئين و اگسالات كلسيم )‌ ميباشد . زيره بصورت دانه  يا اسانس يا عصاره در خيلي از مواد غذائي و ساخت ادويه و جهت معطر نمودن نان و خوراكيها بكار ميرود . و در بخش پزشكي بعنوان بادشكن و بمقدار يك گرم مصرف مي شود . و چنانچه بصورت اسانس استفاده شود مقدار 1 % ميلي ليتر آن كافي است .  
 
زيره سبز علاوه بر موارد فوق مسكن پس از زايمان مصرف ميشود . زيره سبز مصارف ديگري مانند : افزايش شير دهي مادران نيز دارد . و همچنين يكي از اقلام صادراتي ايران است . براي كشت زيره به شخم عميق پائيزه و ديسك و تسطيح بهاره نياز است و از روش نشا كاري و انتقال از خزانه استفاده مي شود . بصورت رديفي كاشته شده و فاصله هر رديف 30 سانت و فاصلة هر گياه تا گياه ديگر در هر رديف  15  سانت است . بايد بطور كامل با علفهاي هرز مبارزه كرده و از سله بستن آن جلوگيري كرد . و براي باروري بهتر از كودهاي شيميائي استفاده نمود .   
زيره از گياهان كم آب بوده و به نيم ليتر آب در ثانيه بازاء هر هكتار بيشتر نياز ندارد و گلهاي آن زرد و كوچك است . برداشت زيره در اواخر بهار انجام مي شود . طرح مربوط به سال1373 می باشد.  
                                          
دکترتابان و مهندس نجفی قدسی
                                     
دوشنبه 26 مرداد 1388 معرفی به دوست نظرات: 0

تاريخ و زمان

مطالب

ورود به سایت »

آنلاین


تمام حقوق برای نیستانک محفوظ می‌باشد

ثبت سایت، راه اندازی سایت، طراحی سایت